Wadą obowiązującej ustawy o państwowym forum dyskusyjnym jest to, że tworzy ona system odpowiedzialności porządkowej ograniczony tylko do obrębu forum oraz funkcjonujący w oderwaniu od właściwego prawa karnego. To pierwsze, w związku z postępującą koncentracją życia zbiorowego na forum, stanowi właściwie problem natury raczej estetycznej. Natomiast to drugie jest już bardziej kłopotliwe, biorąc pod uwagę, że możliwe jest, aby ktoś na podstawie tego samego czynu został skazany za przestępstwo i obłożony środkiem porządkowym.
Przynajmniej od wejścia w życie nowej konstytucji ustawa o forum jest częściowo niekonstytucyjna w zakresie, w jakim przewiduje zastosowanie aresztu wobec obywatela dreamlandzkiego. Ten środek porządkowy, mając na względzie obecne formy życia wspólnoty, oznacza bowiem właściwie czasowe wykluczenie obywatela z tegoż życia, co pozostaje w sprzeczności z konstytucyjnymi gwarancjami prawa do pełnego uczestnictwa w życiu wspólnoty.
Projekt ustawy o ochronie porządku publicznego przyjmuje więc, że wykroczeniem porządkowym może być czyn popełniony w dowolnym miejscu publicznym pod zarządem państwowym lub samorządowym. Jako kary za tego rodzaju wykroczenia zakłada jedynie dozór do dwóch tygodni (nadzór) i grzywnę do 24 tys. dreamów. Katalog wykroczeń porządkowych pozostaje zasadniczo niezmieniony względem obowiązującego stanu prawnego. Poniżej omawiam tylko istotne różnice.
Jeśli chodzi o zniewagę i poniżenie drugiego człowieka, projekt ustawy posługuje się określeniami wskazującymi, że oceny inkryminowanych wypowiedzi pod tym kątem należy dokonywać w sposób zobiektywizowany. Mieliśmy w Królestwie do czynienia z taką interpretacją prawa, według której zaistnienie zniewagi czy poniżenia miałoby zależeć od oceny pokrzywdzonego, którą to ocenę pokrzywdzony powinien uzewnętrznić. Prowadziło to do sytuacji kuriozalnych, gdy na przykład prokurator wzywał ówczesną Królową Dreamlandu do złożenia zeznań, czy czuje się znieważona określeniem jej jako „pozbawionej charakteru słonicy” itd. Zrozumiałe, że Królowa nie zdecydowała się na udzielanie takich wyjaśnień.
Co więcej, penalizacja zniewagi i poniżenia nie ma służyć wyłącznie ochronie czci pokrzywdzonego, który może cechować się większą czy mniejszą wrażliwością, ale także samego porządku publicznego i nietoksycznej atmosfery.
Projekt rozszerza nieco katalog treści, których w miejscach publicznych rozpowszechniać nie wolno, wskazując w tym zakresie na treści niezgodne z prawem Rzeczypospolitej Polskiej oraz treści powszechnie gorszące. Ponadto przewiduje możliwość usunięcia takich treści, jak również pornograficznych oraz drastycznych, z miejsca rozpowszechniania.
Propozycja ustawodawcza ma także stanowić podstawę dla różnego rodzaju działań porządkowych w miejscach publicznych, niemających charakteru represyjnego. Takimi środkami porządkowymi są, na jego gruncie: usunięcie treści, których rozpowszechnienie stanowiło czyn zabroniony (o czym była mowa powyżej), usunięcie zautomatyzowanego spamu oraz standardowe czynności moderatorskie na forum (zamykanie/otwieranie wątków, przenoszenie postów i wątków). Przesłanki tych ostatnich zostały ujęte nieco szerzej, czynności takie mogą być podejmowane ze względu na zapewnienie sprawności komunikacji lub ochronę porządku publicznego.
Karanie wykroczeń porządkowych i stosowanie środków porządkowych powierza się ministrowi policji. Nie przewiduje się tworzenia specjalnej służby policyjnej, na wzór istniejącej moderacji forum. Minister policji może powoływać urzędników kancelarii rządowej i upoważniać ich do podejmowania w jego imieniu działań porządkowych, na ogólnej podstawie ustawy o statucie rządu. Projekt przewiduje specjalne uregulowanie trybu odwoławczego od decyzji ministra policji, zakładając maksymalne uproszczenie i przyspieszenie postępowania w tej sprawie. Ma ono być prowadzone tylko w oparciu o treść skarżonej decyzji i protestu przeciwko niej, ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości będzie jednak można od tej zasady odstąpić.
USTAWAArtykuł 1.
z dnia ...
o ochronie porządku publicznego
Rozdział 1.
Odpowiedzialność porządkowa
(1) Odpowiedzialności porządkowej podlega, kto popełnia czyn zabroniony pod groźbą kary poprawczej przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia, zwany dalej „czynem”.
(2) Sprawca nie popełnia wykroczenia porządkowego, jeśli nie można mu przypisać winy w czasie popełnienia czynu.
Artykuł 2.
Przepisy o odpowiedzialności porządkowej stosuje się do sprawcy, który popełnił czyn w miejscu publicznym zarządzanym przez państwo lub samorząd.
Artykuł 3.
Karami poprawczymi są: dozór do czternastu dni oraz grzywna do dwudziestu czterech tysięcy dreamów.
Artykuł 4.
(1) Dozór polega na czasowym objęciu wypowiedzi odbywającego karę, zamieszczanych w miejscach publicznych zarządzanych przez państwo lub samorząd, kontrolą co do ich zgodności z prawem, przeprowadzaną przed upublicznieniem danej wypowiedzi.
(2) Jeśli w danym miejscu publicznym nie da się zapewnić wykonywania dozoru zgodnie z ustępem poprzedzającym, odbywający karę nie może się wypowiadać w tym miejscu w ogóle.
(3) Dozór orzeka się na czas nie krótszy od trzech dni.
(4) Za dzień odbywania kary dozoru liczy się dwadzieścia cztery godziny.
Artykuł 5.
(1) Grzywna polega na obowiązku zapłaty oznaczonej kwoty przez ukaranego na rzecz skarbu państwa.
(2) Jeśli ukarany nie zapłaci grzywny w ciągu siedmiu dni od dnia ukarania, ściąga się ją z jego rachunku pieniężnego.
(3) Grzywnę orzeka się w kwocie stanowiącej wielokrotoność tysiąca dreamów, nie niższej, niż osiem tysięcy dreamów.
Rozdział 2.Artykuł 6.
Wykroczenia porządkowe
Kto znieważa państwo, samorząd, organ władzy publicznej albo symbol któregokolwiek ze wcześniej wymienionych, podlega karze dozoru do czternastu dni albo karze grzywny do dwudziestu czterech tysięcy dreamów.
Artykuł 7.
Kto odnosi się do drugiego człowieka w sposób powszechnie uznawany za znieważający albo poniżający, podlega karze dozoru do czternastu dni albo karze grzywny do dwudziestu czterech tysięcy dreamów.
Artykuł 8.
(1) Kto rozpowszechnia treści drastyczne, pornograficzne lub niezgodne z prawem Rzeczypospolitej Polskiej, podlega karze dozoru do czternastu dni albo karze grzywny do dwudziestu czterech tysięcy dreamów.
(2) Kto rozpowszechnia treści powszechnie gorszące, podlega karze dozoru do siedmiu dni albo karze grzywny do dwudziestu czterech tysięcy dreamów.
Artykuł 9.
(1) Kto rozpowszechnia dane osobowe lub wizerunek drugiego człowieka, którymi posługuje się on w rzeczywistości pozainternetowej, podlega karze dozoru do siedmiu dni albo karze grzywny do dwudziestu czterech tysięcy dreamów.
(2) W razie wątpliwości przyjmuje się, że dysponent danych osobowych bądź wizerunku nie wyraził zgody na ich rozpowszechnienie.
Artykuł 10.
Kto wypowiada się niemerytorycznie lub agresywnie, podlega karze dozoru do siedmiu dni albo karze grzywny do dwudziestu czterech tysięcy dreamów.
Rozdział 3.Artykuł 11.
Środki porządkowe
Treści, o których mowa w art. 9 i art. 10 ust. 1, usuwa się z miejsca rozpowszechniania, niezależnie od odpowiedzialności porządkowej sprawcy czynu.
Artykuł 12.
(1) Na państwowym forum dyskusyjnym wątki dyskusji mogą być przenoszone między działami, dzielone i łączone oraz zamykane i otwierane, a poszczególne wypowiedzi przenoszone między wątkami dyskusji.
(2) Środki przewidziane ustępem poprzedzającym stosuje się, jeśli przemawia za tym wzgląd na zapewnienie sprawności komunikacji lub ochronę porządku publicznego.
Artykuł 13.
Treści niezwiązane z życiem wspólnoty albo związane z nim tylko pozornie, szczególnie stanowiące reklamę dóbr i usług dostępnych w rzeczywistości pozainternetowej, rozpowszechniane w miejscach publicznych zarządzanych przez państwo lub samorząd w sposób zautomatyzowany, usuwa się z miejsca rozpowszechniania.
Rozdział 4.Artykuł 14.
Tryb działań porządkowych
(1) Minister policji karze wykroczenia porządkowe, stosuje środki porządkowe przewidziane przepisami ustawy oraz zapewnia wykonanie kar policyjnych i środków porządkowych.
(2) Ukaranie za wykroczenie porządkowe następuje w drodze umotywowanej decyzji.
(3) Minister policji może odstąpić od ukarania wykroczenia porządkowego, jeśli uzna to za niepotrzebnme dla ochrony porządku publicznego i moralności publicznej.
Artykuł 15.
(1) Zainteresowanemu przysługuje protest do sądu przeciwko decyzji czy innej czynności ministra policji, wynikającej z przepisów ustawy.
(2) Protest można wnieść przed sąd w ciągu siedmiu dni od wydania decyzji albo podjęcia innej czynności.
(3) Wniesienie protestu przeciwko decyzji ministra policji nie powoduje wstrzymania jej wykonywania.
Artykuł 16.
(1) W przypadku, gdy protest dotyczy decyzji ministra policji, sąd orzeka o jego zasadności tylko na podstawie treści protestu oraz treści zaskarżonej decyzji.
(2) W przypadku, gdy protest dotyczy innej czynności ministra policji, sąd orzeka o jego zasadności tylko na podstawie treści protestu oraz odpowiedzi na protest, jeśli minister policji taką złoży.
(4) Jeśli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, sąd może odstąpić od stosowania przepisów ustępów poprzedzających.
Rozdział 5.Artykuł 17.
Przepisy końcowe
Traci moc ustawa z dnia 22 lipca 2017 r. o państwowym forum dyskusyjnym.
Artykuł 18.
Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.