Panie Marszałku,
Wysoka Izbo,
w imieniu Klubu Politycznego św. Augustyna składam projekt ustawy konstytucyjnej ws. zmiany Karty Konstytucyjnej.
Wysoka Izbo,
w imieniu Klubu Politycznego św. Augustyna składam projekt ustawy konstytucyjnej ws. zmiany Karty Konstytucyjnej.
PROJEKT USTAWY
USTAWA KONSTYTUCYJNA
z dnia ... 2017 roku
o zmianie Karty Konstytucyjnej
Art. 1.
W Karcie Konstytucyjnej z dnia 9 lutego 2016 roku wprowadza się następujące zmiany:
(1) Art. 2 uzyskuje następujące brzmienie:
"Art. 2. [Ustrój terytorialny]
1. Terytorium Królestwa Dreamlandu składa się z krajów. Krajami są Domena Królewska i kraje federacji.
2. Król sprawuje zwierzchnictwo nad krajami. Na czele Domeny Królewskiej i krajów federacji przyłączonych do Królestwa Dreamlandu na mocy traktatów stoi Król lub powoływany przez niego przedstawiciel. W pozostałych krajach federacji, jeżeli ich akty zasadnicze nie przewidują, że na ich czele stoi przedstawiciel powoływany przez Króla, organy stojące na czele tych krajów federacji obowiązane są składać Królowi homagium w ciągu 7 dni od ich wyłonienia; w przeciwnym wypadku ich wyłonienie jest nieważne.
3. Ustrój kraju określa jego akt zasadniczy. Król nadaje akt zasadniczy Domenie Królewskiej. Akty zasadnicze krajów federacji przyjmuje się w referendach krajowych.
4. Kraje mogą być samorządne. Na terytorium kraju może obowiązywać prawo krajowe.
5. Referenda krajowe i wybory krajowe przeprowadza organ wyborczy Królestwa Dreamlandu.
6. Kraj federacji może być utworzony na:
(1) nowym terytorium Królestwa - na mocy traktatu o akcesji innego państwa wirtualnego do Królestwa Dreamlandu;
(2) dotychczasowym terytorium Królestwa - na:
a) mocy woli obywateli istniejącego kraju federacji wyrażonego w referendum krajowym w sprawie jego podziału;
b) wniosek co najmniej pięciu obywateli Domeny Królewskiej złożony do Króla w sprawie wyodrębnienia z niej kraju federacji.
7. Kraj federacji może być zlikwidowany przez Króla, a jego terytorium włączone do Domeny Królewskiej wtedy, gdy w co najmniej dwóch wyborach lub referendach ogólnonarodowych przeprowadzonych na przestrzeni pół roku frekwencja w danym kraju federacji wynosiła co najwyżej trzech uprawnionych do głosowania.
8. Za zasługi dla Królestwa Dreamlandu Król może nadać obywatelowi lenno w Domenie Królewskiej.
9. Kraje prowadzą sprawy polityki niezastrzeżonej prawem federalnym dla organów władzy federalnej Królestwa Dreamlandu.
10. Dekret królewski określa szczegółowy podział administracyjny Królestwa Dreamlandu i zasady funkcjonowania lenn.";
(2) W art. 4 dodaje się ust. 2 o następującym brzmieniu: "2. Sfera prywatnego życia każdego człowieka jest nienaruszalna.";
(3) W art. 4 numerację dotychczasowych ustępów 2-6 zamienia się na numerację 3-7;
(4) W art. 5 ust. 1 na końcu zdania dodaje się zwrot "lub godności człowieka";
(5) W art. 6 ust. 1 zd. 2 słowo "baliwatu" zamienia się na słowo "kraju";
(6) W art. 6 dodaje się ust. 4 o następującym brzmieniu: "4. Rozporządzenia wydawane są przez Premiera Rządu Królewskiego, Rząd Królewski lub ministra na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie lub dekrecie królewskim i w celu ich wykonania.";
(7) W art. 6 dotychczasowy ust. 4 uzyskuje numer 5;
(8) W art. 7 słowo "ogólnokrajowe" zamienia się na słowo "ogólnonarodowe";
(9) W art. 7 dodaje się ust. 4 w następującym brzmieniu: "4. Na terytorium krajów mogą być przeprowadzane referenda krajowe.";
(10) W art. 7 dotychczasowy ust. 4 uzyskuje numer 5 i następujące brzmienie: "5. Zasady i tryb przeprowadzania referendów ogólnonarodowych i referendów krajowych określa ustawa.".
Art. 2.
Ustawa wchodzi w życie w dniu ogłoszenia.
TEKST JEDNOLITY KARTY KONSTYTUCYJNEJ
KARTA KONSTYTUCYJNA
z dnia 9 lutego 2016 roku
[t.j. z dnia ... 2017 roku]
Art. 1. [Naczelne zasady ustroju]
1. Królestwo Dreamlandu jest federalnym państwem prawa.
2. Suwerenem i źródłem władzy w Królestwie Dreamlandu jest Naród.
3. Gwarantem ciągłości władzy jest Król.
Art. 2. [Ustrój terytorialny]
1. Terytorium Królestwa Dreamlandu składa się z krajów. Krajami są Domena Królewska i kraje federacji.
2. Król sprawuje zwierzchnictwo nad krajami. Na czele Domeny Królewskiej i krajów federacji przyłączonych do Królestwa Dreamlandu na mocy traktatów stoi Król lub powoływany przez niego przedstawiciel. W pozostałych krajach federacji, jeżeli ich akty zasadnicze nie przewidują, że na ich czele stoi przedstawiciel powoływany przez Króla, organy stojące na czele tych krajów federacji obowiązane są składać Królowi homagium w ciągu 7 dni od ich wyłonienia; w przeciwnym wypadku ich wyłonienie jest nieważne.
3. Ustrój kraju określa jego akt zasadniczy. Król nadaje akt zasadniczy Domenie Królewskiej. Akty zasadnicze krajów federacji przyjmuje się w referendach krajowych.
4. Kraje mogą być samorządne. Na terytorium kraju może obowiązywać prawo krajowe.
5. Referenda krajowe i wybory krajowe przeprowadza organ wyborczy Królestwa Dreamlandu.
6. Kraj federacji może być utworzony na:
(1) nowym terytorium Królestwa - na mocy traktatu o akcesji innego państwa wirtualnego do Królestwa Dreamlandu;
(2) dotychczasowym terytorium Królestwa - na:
a) mocy woli obywateli istniejącego kraju federacji wyrażonego w referendum krajowym w sprawie jego podziału;
b) wniosek co najmniej pięciu obywateli Domeny Królewskiej złożony do Króla w sprawie wyodrębnienia z niej kraju federacji.
7. Kraj federacji może być zlikwidowany przez Króla, a jego terytorium włączone do Domeny Królewskiej wtedy, gdy w co najmniej dwóch wyborach lub referendach ogólnonarodowych przeprowadzonych na przestrzeni pół roku frekwencja w danym kraju federacji wynosiła co najwyżej trzech uprawnionych do głosowania.
8. Za zasługi dla Królestwa Dreamlandu Król może nadać obywatelowi lenno w Domenie Królewskiej.
9. Kraje prowadzą sprawy polityki niezastrzeżonej prawem federalnym dla organów władzy federalnej Królestwa Dreamlandu.
10. Dekret królewski określa szczegółowy podział administracyjny Królestwa Dreamlandu i zasady funkcjonowania lenn.
Art. 3. [Wolności]
1. Wszyscy ludzie są wolni.
2. Królestwo Dreamlandu zapewnia wolność dobrowolnych zrzeszeń.
3. Partie polityczne zrzeszają obywateli Królestwa Dreamlandu w celu wpływania metodami demokratycznymi na kształtowanie polityki państwa.
4. Zabrania się tworzenia i działalności dowolnych zrzeszeń, również tajnych, których cele programowe lub działalność zmierzają do pogwałcenia suwerenności i integralności terytorialnej Królestwa, bezprawnego zagarnięcia władzy państwowej, propagowania przemocy, dyskryminacji, nawoływania do nienawiści, dokonania zamachu na prawa i wolności człowieka.
5. Królestwo Dreamlandu zapewnia wolność prasy i innych środków społecznego przekazu, wolność wypowiedzi oraz wolność religii.
Art. 4. [Prawa i obowiązki człowieka i obywatela]
1. Wszyscy są wobec prawa równi.
2. Sfera prywatnego życia każdego człowieka jest nienaruszalna.
3. Obywatelstwo Królestwa Dreamlandu nabywa się i traci zgodnie z przepisami ustawy.
4. Obywatel Królestwa Dreamlandu ma prawo udziału w referendum oraz czynne i bierne prawa wyborcze.
5. Każdy znajdujący się pod władzą Królestwa Dreamlandu korzysta z wolności i praw zapewnionych w Karcie. Wyjątki od tej zasady w stosunku do obywateli z większą liczbą obywatelstw i cudzoziemców określa ustawa.
6. Obowiązkiem obywatela jest wierność Królestwu Dreamlandu i troska o dobro wspólne.
7. Każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Królestwa Dreamlandu.
Art. 5. [Ograniczenie wolności i praw]
1. Ograniczenie konstytucyjnych wolności i praw jest dopuszczalne na podstawie ustawy lub prawa krajowego i w trybie nimi określonymi, jeżeli jest to konieczne dla ochrony porządku konstytucyjnego lub godności człowieka.
2. Pozbawienie wolności lub ograniczenie wolności może nastąpić tylko na zasadach i w trybie określonych w ustawie.
3. Królestwo Dreamlandu chroni własność. Wywłaszczenie jest możliwe tylko na zasadach i w trybie określonym w ustawie oraz za sprawiedliwym i uprzednim odszkodowaniem.
Art. 6. [Źródła prawa]
1. Źródłami powszechnie obowiązującego prawa są: Karta Konstytucyjna, ustawy i dekrety królewskie, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia. Na terytorium kraju źródłem powszechnie obowiązującego prawa jest ponadto prawo krajowe.
2. Karta Konstytucyjna ma najwyższą moc prawną. Inne akty normatywne muszą być z nią zgodne.
3. Dekrety królewskie mają moc ustawy i mogą regulować kwestie, dla których Karta Konstytucyjna zastrzega formę ustawy.
4. Rozporządzenia wydawane są przez Premiera Rządu Królewskiego, Rząd Królewski lub ministra na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie lub dekrecie królewskim i w celu ich wykonania.
5. Wszystkie akty normatywne wymagają dla swojego wejścia w życie uprzedniego ogłoszenia.
Art. 7. [Referendum]
1. W sprawach o szczególnym znaczeniu dla Królestwa może być przeprowadzone referendum ogólnonarodowe.
2. Referendum ogólnonarodowe zarządza się z inicjatywy grupy obywateli Królestwa, Parlamentu Królewskiego lub Króla.
3. Referendum ogólnonarodowe zarządza Król.
4. Na terytorium krajów mogą być przeprowadzane referenda krajowe.
5. Zasady i tryb przeprowadzania referendów ogólnonarodowych i referendów krajowych określa ustawa.
Art. 8. [Król]
1. Głową państwa jest Król.
2. Król czuwa nad przestrzeganiem Karty Konstytucyjnej, stoi na straży suwerenności, bezpieczeństwa i integralności terytorialnej Królestwa Dreamlandu.
3. Król sprawuje władzę ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą w zakresie zgodnym z Kartą Konstytucyjną i ustawami.
4. Król prowadzi politykę zagraniczną razem z Premierem Rządu Królewskiego i właściwym ministrem.
5. Król ratyfikuje i wypowiada umowy międzynarodowe.
6. Korona Królestwa przechodzi na następców w trybie określonym dekretem królewskim.
7. Jeżeli Król nie może przejściowo piastować funkcji, ustanawia Regenta, który tymczasowo wypełnia obowiązki królewskie, nie dłużej jednak aniżeli przez 90 dni.
Art. 9. [Parlament Królewski]
1. Parlament Królewski sprawuje władzę ustawdawczą.
2. Członkiem Parlamentu Królewskiego może być obywatel Królestwa Dreamlandu.
3. Obradom Parlamentu Królewskiego przewodniczy Marszałek Parlamentu Królewskiego.
4. Parlament Królewski uchwala ustawy zwykłą większością głosów. Uchwaloną ustawę Marszałek Parlamentu Królewskiego przedkłada Królowi. Król zatwierdza i ogłasza przedłożoną ustawę albo zwraca ją Marszałkowi. Przed zatwierdzeniem i ogłoszeniem ustawy Król może zażądać od Sądu Królestwa, aby orzekł co do jej zgodności z Kartą Konstytucyjną. Jeżeli Sąd orzekł, że ustawa jest z Kartą zgodna, Król zatwierdza i ogłasza ją, a w przeciwnym razie odmawia jej zatwierdzenia. Jeżeli Król zwrócił ustawę Marszałkowi albo nie zatwierdził jej ani nie zażądał orzeczenia o jej zgodności z Kartą Konstytucyjną w ciągu 14 dni od dnia, gdy mu ją przedłożono, Parlament Królewski uchwala ustawę ponownie, większością dwóch trzecich głosów. Ustawę ponownie uchwaloną ogłasza Marszałek.
5. Ustawa uchwalona przez Parlament Królewski nie może zmieniać dekretu królewskiego, o którym mowa w art. 8 ust. 6.
6. Premier Rządu Królewskiego i ministrowie mają obowiązek udzielenia odpowiedzi na interpelacje i zapytania członków Parlamentu Królewskiego.
7. Zasady ustanawiania, organizację, wybór Marszałka Parlamentu Królewskiego, prawa i obowiązki członków Parlamentu Królewskiego, zasady działania i procedurę ustawodawczą określa ustawa.
8. Jeżeli ustanowienie Parlamentu Królewskiego w trybie przewidzianym ustawą nie jest możliwe jego kompetencje przejmuje Król. Przejęcie kompetencji Parlamentu Królewskiego przez Króla na określa ustawa.
Art. 10. [Rząd Królewski]
1. Rząd Królewski prowadzi politykę wewnętrzną i zagraniczną Królestwa Dreamlandu.
2. Rząd Królewski realizuje sprawy polityki Królestwa Dreamlandu niezastrzeżonej dla innych organów władzy państwowej.
3. Rząd Królewski składa się z Premiera oraz powoływanych i odwoływanych przez niego ministrów.
4. Premier jest wybierany na okres czteromiesięcznej kadencji w tajnych i bezpośrednich wyborach.
5. Wybory na urząd Premiera zarządza Król.
6. Kandydatów na Premiera mają prawo zgłaszać partie polityczne i obywatele. Jeżeli w przewidzianym terminie nie zostanie zgłoszony żaden kandydat, zgłoszenia kandydata dokonuje Król.
7. Parlament Królewski może uchwalić wotum nieufności wobec ministra większością 3/5 głosów na wniosek Króla lub członka Parlamentu Królewskiego.
8. Nie można uchwalić wotum nieufności wobec Premiera.
9. Premier niezwłocznie odwołuje ministra wobec którego uchwalono wotum nieufności.
Art. 11. [Sąd Królestwa]
1. Wymiar sprawiedliwości w Królestwie Dreamlandu sprawuje Sąd Królestwa w imieniu Króla.
2. Sąd Królestwa orzeka na podstawie prawa, a w razie konieczności także na podstawie utrwalonych zwyczajów oraz zasad słuszności.
3. Każdy ma prawo wnieść swoją sprawę przed Sąd Królestwa. Każdy ma ponadto prawo odwołać się od wydanego w jego sprawie wyroku i uzyskać ponowne rozpatrzenie sprawy.
4. Sąd Królestwa stanowią sędziowie i sędziowie pokoju. Sędziów mianuje Król za zgodą Parlamentu Królewskiego na czteromiesięczną kadencję. Sędziów pokoju powołuje i odwołuje Król na wniosek Parlamentu Królewskiego. Nowo mianowany (powołany) sędzia (sędzia pokoju) obowiązany jest złożyć przysięgę na wierność Królestwu i prawu.
5. Sędziowie są nieusuwalni przed upływem kadencji, chyba że wskutek niezłożenia przysięgi, utraty obywatelstwa, bycia skazanym prawomocnym wyrokiem sądowym lub wstąpienia do partii politycznej. Sędziowie i sędziowie pokoju przy wykonywaniu swoich funkcji podlegają tylko Karcie Konstytucyjnej. Sędziowie nie mogą być członkami partii politycznych.
6. Sądem Królestwa kieruje Prezes Sądu Królestwa, mianowany spośród sędziów i sędziów pokoju przez Króla za zgodą Parlamentu Królewskiego na czteromiesięczną kadencję. Prezes może być odwołany przez Króla przed upływem kadencji, za zgodą albo na wniosek Parlamentu Królewskiego. Prezes opróżnia swój urząd, gdy przestał być sędzią albo sędzią pokoju.
7. Ustawa określi:
1) tryb postępowania przed Sądem Królestwa;
2) ustrój Sądu Królestwa i jego wewnętrzną organizację;
3) warunki bycia mianowanym na urząd sędziego;
4) tryb opróżnienia urzędu sędziego przed upływem kadencji.
Art. 12. [Odpowiedzialność karna i konstytucyjna władz]
1. Za naruszenie Karty Konstytucyjnej lub ustaw albo popełnienie przestępstwa członek Parlamentu Królewskiego, Premier Rządu Królewskiego lub minister odpowiada przed Sądem Królestwa z oskarżenia grupy obywateli.
2. Nie można pociągnąć do odpowiedzialności konstytucyjnej i karnej sędziego podczas sprawowania jego mandatu.
3. Za naruszenie Karty lub ustaw albo popełnienie przestępstwa Król odpowiada przed Sądem Królestwa z oskarżenia Parlamentu Królewskiego. Z chwilą oskarżenia prerogatywy królewskie wykonuje powołany przez Parlament Królewski Regent.
4. Z chwilą uprawmocnienia się wyroku skazującego osoby wymienionej w ust. 1 lub 3 następuje zwolnienie skazanego z piastowanej funkcji oraz wybór następcy zgodnie z Kartą Konstytucyjną i ustawami.
Art. 13. [Zmiana Karty Konstytucyjnej]
1. Zmian w Karcie Konstytucyjnej można dokonać w drodze referendum ogólnokrajowego lub ustawy konstytucyjnej podjętej większością 3/5 głosów przy kworum, którego wielkość określa ustawa o Parlamencie Królewskim.
2. Karty Konstytucyjnej nie może zmienić Król wykonujący kompetencje Parlamentu Królewskiego.
(-) Edward II, r.
UZASADNIENIE PROJEKTU
(-) Daniel ax. von Witt[/justify]Projekt zmiany Karty Konstytucyjnej przygotowany przez Klub Polityczny św. Augustyna jest reakcją na krytykę ustawy zasadniczej Królestwa Dreamlandu, jakiej ta została poddana przez Jego Królewską Mość na początku zeszłego miesiąca, będąc w głównej mierze konsekwencją próby reformy ustrojowej podjętej w Unii Saudadzkiej. Pamiętamy, że zostało wówczas przeprowadzone tam referendum krajowe, w którym obywatele tej prowincji zaaprobowali zmianę krajowego aktu zasadniczego, co niestety nie mogło zostać zrealizowane z powodu braku federalnych przepisów pozwalających na takie kroki. Biorąc powyższe pod uwagę Klub Polityczny św. Augustyna skupia się w swoim projekcie tylko na przedmiocie tej lutowej krytyki Karty Konstytucyjnej. Znajdziemy więc w nim trzy obszary zmian: reformę ustroju terytorialnego, uszczegółowienie przepisów dotyczących rozporządzeń federalnych oraz korektę przepisów dotyczących praw i obowiązków oraz wolności człowieka i obywatela. Proponowane zmiany nie wymagają dużego uzasadniania, gdyż ich zasadność została wyłożona podczas parlamentarnej debaty, którą podlinkowałem wyżej. Wypunktuję tutaj tylko główne zmiany według pomysłu KPA, licząc na żywą debatę ze strony lordów.
- Kraj = jednostka podstawowego podziału administracyjnego Królestwa. Krajami są: Domena Królewska oraz kraje federacji, przy czym należy rozumieć to tak, że nie każdy kraj jest krajem federacji, zaś każdy kraj federacji to kraj. Taka systematyka definicji ułatwia po prostu konstruowanie przepisów w całym artykule 2 Karty Konstytucyjnej.
- Kto stoi na czele kraju? MOŻE to być przedstawiciel Króla w Domenie Królewskiej oraz (aktualnie) w Królestwie Scholandii, czyli kraju federacji przyłączonym na mocy umowy z innym państwem wirtualnym, którym Scholandia wcześniej była, a traktat z nią wymaga, aby Wicekról był przedstawicielem Króla. W innych krajach federacji (aktualnie tylko w Unii Saudadzkiej) przedstawiciel kraju MOŻE być przedstawicielem Króla, ale jeśli akt zasadniczy prawa krajowego stanowi inaczej (czyli np. wybory lokalne wyłaniają Księcia czy kogokolwiek innego) to taki przedstawiciel, aby zalegalizować swój wybór musi poddać się zwierzchnikowi krajów (o czym mówi art. 2 ust. 2 zdanie 1 w tekście jednolitym projektu Karty), czyli Królowi. To poddanie to złożenie homagium, czyli zawiązanie więzi między władzą krajową a władzą centralną.
- Przyjmowanie krajowego aktu zasadniczego - w Domenie, z oczywistych względów, akt taki nadawać miałby Król. W innych krajach, czyli krajach federacji, akty takie miałyby być przyjmowane tylko w referendach krajowych (stąd pojawia się zmiana nazwy referendum ogólnokrajowego na ogólnonarodowe z uwagi na fakt, że w Karcie pojawiają się również referenda krajowe, do złudzenia przecież podobne w nazwie do tych ogólnokrajowych - by nie czynić zamieszania zwrot zastąpiono na inny).
- Samorządność i prawo krajowe - projekt przewiduje, że każdy kraj (także Domena) może być samorządny, jeśli zbierze samorząd do tego zdolny oraz może sam stanowić swoje prawo krajowe.
- Komisarz Wyborczy Królestwa w prawie krajowym - jeden z kolejnych ustępów art. 2 mówi o tym, że krajowe referenda i wybory przeprowadza federalny organ wyborczy. Jest to kolejne podkreślenie więzi danego kraju i jego zależności od federacji. Bez jej organu - tutaj wyborczego - nie będzie mógł dany kraj funkcjonować w sposób demokratyczny, a taka jest obecnie moda.
- Tworzenie i likwidowanie kraju federacji - Domena Królewska zlikwidowana być nie może. Kraje federacji - wszystkie istniejące jak również inne, które mogłyby powstać - już tak. Sprawie tworzenia krajów federacji i ich likwidacji poświęcone są dwa ustępy art. 2.
- sprawy polityki krajów - było podnoszone, że nie jest wiadome, czym mogą się zajmować kraje federacji a czym federacja. Karta stwierdza tutaj, że kraje federacji będą mogły prowadzić sprawy każdej polityki, jaka nie zostanie zastrzeżona dla federalnych organów władzy. Jest to więc katalog najszerszy z możliwych pozwalający na twórczą interpretację przez każdy kraj, czym życzy on sobie zajmować się, jeżeli nie jest to zastrzeżone dla federacji. Nie znaczy to jednak, że jeśli dany przedmiot polityki jest prowadzony przez władze federalne to od razu kraj nie może się tym zajmować. Przeciwnie - może i powinien. Nie może tylko wtedy, gdyby ten przedmiot był zastrzeżony dla władzy centralnej. Klub Polityczny św. Augustyna uważa w ten sposób, że nie ma sensu tworzyć katalogu zamkniętego dla federacji i krajów federacji, gdyż to ustala wyraźne granice tego, czym można się zajmować. Uważamy, że powinny istnieć wyłącznie ustawowe wyłączenia tego, czym kraje federacji NIE POWINNY się zajmować. Stąd taka konstrukcja przepisów w projekcie noweli.
- Lenna królewskie tylko w Domenie - jest to realizacja postulatu Jego Królewskiej Mości.
- Podział administracyjny określa Król w formie dekretu - Karta opowiada o ogólnych zasadach działania, tworzenia i likwidacji krajów, natomiast każdy kraj powinien być z nazwy, swojej stolicy, granic i zajmowanego terytorium zidentyfikowany szczegółowo w dekrecie królewskim wydanym przez Króla, dlatego, gdyż to Król jest zwierzchnikiem krajów i gwarantem integralności terytorialnej państwa.
- Lenna królewskie - tak jak wyżej: sprawę ureguluje Król dekretem. Król, ponieważ to on ma prawo je nadawać.
