Dreamland i Scholandia

Wstęp

Język eislarski. Nie chcę robić zbyt długiego wstępu, dokładna historia powstania, gramatyka czy procesy fonetyczne opisane będą w innych artykułach. Artykuł powstał by przedstawić Wam aktualny wygląd kolejnego mikronacyjnego języka. Planowana jest cała rodzina języków, co z tego wyjdzie zobaczymy. Planowane jest również pismo do zapisu tego języka(ale tu już wyższa szkoła jazdy). Co do samego tekstu, być może będzie to wstęp do pism jakieś mikronacyjnej religii, choć powstał raczej w celu wyłapania gramatycznych nieścisłości. Co się z tego urodzi? Zobaczymy. :)

Tekst i tłumaczenie

1. Gemiń nan śiajstatan śákrä a lékonë, biwo a móro, pakro a vidźwo.

1. Na początku nie było dusz i żywiołów, życia i śmierci, przestrzeni i nieba.

2. Dhodus śievajbat eal Biwemaśákrab.

2. Ciemność otaczała wszystko poza "Żyjącym Duchem".

3. Pjawit ori śidujratan śákraj a lékonej.

3. Z jego ciała zrodził się dusze i żywioły.

4. Vidźwośoka śilégat lokaj a śidźejpat < astasan ro kirśanas a tjedźes > a śiajstatan tewas kirśanas a tewes tjedźes.

4. "Pan Nieba" stworzył kształty i rzekł < niech będą słońce i księżyc > i byli bóg słońce i bogini księżyc.

5. Biwemaśákras śilégat lokaj a śidźejpat < astas ro vadźwamakiras > a śiajstat runamakiras, lephas karto a awo.

5. "Żywy Duch" stworzył kształty i rzekł < niech będzie ogień niebiański > i był święty ogień, opiekun męstwa i sprawiedliwości.

6. Vidźwośoka śilégat lokaj a śidźejpat < astas ro niramemehidźes > a śiajstat puhomevidźes, lephes avido a bhiko.

6. "Pan Nieba" stworzył kształty i rzekł < niech będzie wielka natura > i była rozległa ziemia, opiekunka roztropności i pokory.

7. Biwemaśákras śilégat lokaj a śidźejpat < astas ro ćakimavajas > a śiajstatan Vajabiwegefedas a Vajamóregefedas, lephas joho a kiro.

7. "Żywy Duch" stworzył kształty i rzekł < niech będzie groźny wiatr > i byli "Dobry Wiatr"* i "Zły Wiatr"*, opiekun gorliwości i honoru.

*dosłownie: Wiatr dający życie i wiatr dający śmierć.

8. Vidźwośoka śilégat lokaj a śidźejpat < astas ro dharemevethes > a śiajstat rajemevethes, lephes thado a ijo.

8. "Pan Nieba" stworzył kształty i rzekł < niech będzie piękna woda > i była łagodna woda, opiekunka wiedzy i miłości.

9. Hote léguv lékonej etto.

9. W ten sposób powstały żywioły świata.

Tekst jednolity:

1. Gemiń nan śiajstatan śákrä a lékonë, biwo a móro, pakro a vidźwo.
2. Dhodus śievajbat eal Biwemaśákrab.
3. Pjawit ori śidujratan śákraj a lékonej.
4. Vidźwośoka śilégat lokaj a śidźejpat < astasan ro kirśanas a tjedźes > a śiajstatan tewas kirśanas a tewes tjedźes.
5. Biwemaśákras śilégat lokaj a śidźejpat < astas ro vadźwamakiras > a śiajstat runamakiras, lephas karto a awo.
6. Vidźwośoka śilégat lokaj a śidźejpat < astas ro niramemehidźes > a śiajstat puhomevidźes, lephes avido a bhiko.
7. Biwemaśákras śilégat lokaj a śidźejpat < astas ro ćakimavajas > a śiajstatan Vajabiwegefedas a Vajamóregefedas, lephas joho a kiro.
8. Vidźwośoka śilégat lokaj a śidźejpat < astas ro dharemevethes > a śiajstat rajemevethes, lephes thado a ijo.
9. Hote léguv lékonej etto.

Zakończenie

Zastrzegam, że gdzieś mogła pojawić się literówka. Oczywiście jest to forma praktycznie końcowa jeśli chodzi o gramatykę, jednak może jeszcze coś ulec zmianie. :)

Pięknie. Myślę, że wszyscy czekamy na dalsze efekty prac.

Vidźeṁ Śanśkṛt.

Drama Queen pisze: ↑26 sie 2018, 23:36 Vidźeṁ Śanśkṛt.

Całkiem słusznie. :)

Fryderyk Orański-Nassau pisze: ↑26 sie 2018, 23:11 Pięknie. Myślę, że wszyscy czekamy na dalsze efekty prac.

Dzięki. :)

Nie wiem o co chodzi, więc pogratuluję dotychczasowych wyników po szóstej kolejce :-)

Widzę tutaj dużą inspirację sanskrytem, wygląda to ciekawie. Tak jak inni życzę powodzenia w pracach.

Gdyby miała Ekscelencja zająć się pismem, też będziecie się wzorować na rozwiązaniach indyjskich czy coś oryginalnego?

Casimir van Oranje-Nassau pisze: ↑27 sie 2018, 14:49

Bardzo interesujący język, jak i tekst, który w nim napisano. Mam nadzieję, że inicjatywa będzie kontynuowana, zarówno jeśli chodzi o język, jak i rozwinięcie koncepcji tej mikronacyjnej religii. Życzę powodzenia.

Dzięki. :)

الوـس pisze: ↑27 sie 2018, 16:54 Nie wiem o co chodzi, więc pogratuluję dotychczasowych wyników po szóstej kolejce :-)

Cóż, wy też nie najgorzej. :D

Florian von Stettin pisze: ↑27 sie 2018, 17:30 Widzę tutaj dużą inspirację sanskrytem, wygląda to ciekawie. Tak jak inni życzę powodzenia w pracach.

Gdyby miała Ekscelencja zająć się pismem, też będziecie się wzorować na rozwiązaniach indyjskich czy coś oryginalnego?

Żadna ze mnie ekscelencja. Cóż myślałem o czymś w stylu dewanagari ale nie jestem do końca przekonany. Jakieś propozycje?

Brzmi trochę podobnie do rybas žuzas žargonas ;)

Zarys historyczny

Ogólnie można przyjąć podział na dwa okresy rozwoju języka: przedpiśmienny i piśmienny. Okres przedpiśmienny przyjmuję się, że kończy się ok. IV wieku p.n.e. Tak datowane są najstarsze piśmienne zabytki np. Mit o stworzeniu świata, jednak prawdopodobnie istniały jeszcze jakieś starsze pisma.

Okres piśmienny możemy podzielić na trzy lub cztery okresy. Są to okres staroeislarski(eislarski klasyczny), średnioeislarski i nowoeislarski(współczesny), niektórzy badacze dzielą okres nowoeislarski na nowoeislarski i współczesny, jednak zmiany są na tyle małe, że nie wszyscy badacze uznają ten podział. Zmiany w języku warunkowane są nie tylko naturalną ewolucją ale również np. wpływami nordyjskimi po podbiciu przez najeźdźców z Królestwa Nordii.

Okres klasyczny - IV wiek p.n.e. do połowy VIII wieku.
Okres średnioeislarski - połowa VIII wieku do XV/XVI wieku.
Okres nowoeislarski - XV/XVI wiek - początek wieku XX.
Okres współczesny - początek XX wieku do dziś.

Poniżej przedstawiona gramatyka jak i wcześniejszy tekst odnosi się do okresu klasycznego, późniejsze fazy również przedstawię w później.

Fonetyka

Samogłoski, półsamogłoski i dyftongi
*zapis oczywiście w IPA

W okresie klasycznym występowało 11 różnych samogłosek, 5 z nich posiadało dodatkowo warianty długie. W praktyce niekoniecznie oznaczały one długość samogłoski jednak tworzyły one podział na rzeczowniki "mocne" i "słabe", więc można wymawiać je jak warianty krótkie. Rdzenie wyrazów z samogłoskami bez wariantów długich automatycznie zaliczane były do "słabych" czyli do takich w których samogłoska w rdzeniu nie podlega wymianie na inną.

Jeśli chodzi o wymowę(w kolejności i, e, ø, ɛ, œ, ʉ, ä, ʊ, u, o, ɔ):

https://vocaroo.com/i/s1ijrm0hWpMb
Poprzez półsamogłoskę tutaj rozumiem po prostu spółgłoskę, która pełni rolę samogłoski w rdzeniu, czyli po prostu ją zastępuje. Tak samo może ona kończyć wyrazy i posiada ona własną deklinację, jednak to w dalszych częściach. N w takich wypadkach wymawiamy jak "n"(patrz niżej) jednak r w środku wyrazu wymawiamy jako "ri", na końcu wyrazu natomiast jak zwykłe "r".

Dyftong, inaczej dwugłoska. Dyftongów w języku eislarskim mamy 8, z czego 4 to tzw. opadające i 4 tzw. wznoszące.

Spółgłoski

Cóż, większość spółgłosek w tym języku jest taka sama jest w języku polskim. Wszystkie dźwięki, poza [f], mają przypisaną literę(lub dwuznak) z alfabetu łacińśkiego(patrz niżej). Głoskę [f] czytamy gdy litera "v" występuje na początku wyrazu np. vaja - wiatr, czytamy jako "faja" a nie "waja".

Tabelka przedstawia 6 spółgłosek przydechowych, w formie bezdźwięcznej i dźwięcznej plus 3 spółgłoski labializowane. Formy przydechowe wymawiamy tak jak formy podstawowe, jednak z towarzyszącym słabym dźwiękiem "h". Analogicznie przy labializowanych spółgłoskach towarzyszy dźwięk "ł".


Ta tabelka niekoniecznie powinna się tu znaleźć, jednak uznałem, że warto wam te dwa "dźwięki" przedstawić, że względu na to, że w piśmie eislarskim odpowiadają one jednemu znakowi. W alfabecie łacińskim jednak zapisujemy je jako zlepek dwóch spółgłosek, które najbardziej odpowiadają tym dźwiękom.

Mam nadzieję, że zbyt dużych błędów nie porobiłem ale dopadło mnie zapalenie spojówek i ledwo widzę. Oczywiście, zastrzegam sobie, że coś może ulec zmianie i zapraszam do zadawania pytań w razie niejasności lub po prostu do dyskusji. :)

Rzeczowo, konkretnie, ciekawie. Naprawdę czapki z głów. Prosimy o więcej. :)

Zapis bazujący na alfabecie łacińskim


Zbyt dużo do pisania w tym miejscu nie ma. To co jest wyżej oparte jest na alfabecie łacińskim. Użyłem wielu znaków występujących w alfabecie polskim, ze względu na was kochane robaczki, żebyście nie musieli wytężać głów i nie popełniali błędów. :)

Jedynym problemem dla was, kochane robaczki, może być przestawienie się z "w" czytanego jako "w", tylko jako "ł".

Wstęp do deklinacji

Mówiąc o deklinacji wypada powiedzieć kilka słów o samym rzeczowniku w języku eislarskim. Rzeczownik posiada trzy rodzaje. Są to męski, żeński i nijaki, odpowiadają im rodzajniki - sik, sin, sor oraz końcówki: - a dla męskiego, -e oraz -i dla żeńskiego, -u oraz -o dla nijakiego. Istnieją jeszcze dwie końcówki półsamogłoskowe -r oraz -n. Co za tym idzie? To, że istnieje w eislarskim aż(lub tylko) 7 deklinacji.

Jeśli przeraziła was już ilość deklinacji to mam jeszcze gorszą wiadomość. Eislarski(klasyczny dla przypomnienia) posiada 14 przypadków. Na szczęście 9 z nich jest identycznych dla każdej z deklinacji. Pozwolę sobie zamiast opisywać każdy z kolei co określa i podawać definicję to podać po prostu przykład z języka polskiego. Myślę, że to pozwoli wam lepiej zrozumieć za co dany przypadek odpowiada.

Nominativus(pol. mianownik) - dom

Genetivus(pol. dopełniacz) - domu

Dativus(pol. celownik) - domowi

Accusativus(pol. biernik) - dom

Vocativus(pol. wołacz) - dom/domie

I to są przypadki, które są różne dla każdej z deklinacji, dalej "prostsze" bo już takie same dla każdej. :)

Ablativus(pol. ablatyw) - od domu

Elativus(pol. elatyw) - z domu

Allativus(pol. allatyw) - ku domowi, do domu, do wnętrza domu

Adessivus(pol. adesyw) - przy domu, u domu

Inessivus(pol. inesyw) - w domu, wewnątrz domu

Locativus(pol. miejscownik) - gdzieś obok domu, na domu

Instrumentalis(pol. narzędnik) - czymś (domem)

Comitativus(pol. komitatyw) - z domem

Abessivus(pol. abesyw) - bez domu

Tyle na dziś robaczki. Jeśli są jakieś pytania, albo widzicie jakieś błędy piszcie! :)

Uzupełnienie

W poprzednim artykule uciekła mi jedna tabelka z dyftongami au,eu,iu,ou. Czyta się jako "ał","eł","ił","oł". Pozwolę sobie to przedstawić tutaj w ten sposób. W PDF podsumowującym będzie już elegancka tabelka.

Deklinacja

Pozwolę sobie zbyt dużo nie opisywać, bo w sumie za bardzo nie wiem co mogę tutaj opisać. Przedstawię tabelki i w razie pytań, chętnie odpowiem na wszystkie wątpliwości w komentarzach.


Mianownik, dopełniacz, celownik, biernik i wołacz w liczbie pojedynczej(1 tabelka) i mnogiej(2 tabelka).


Tabelki przedstawiające resztę przypadków. W dużej mierze są to przypadki lokalizacyjne. Tutaj nie ma podziału ze względu na to, że każda deklinacja posiada takie same końcówki.

Przykładowa odmiana


Zasady i pewne "haczyki"

Warto przy odmianie zwrócić uwagę na liczbę pojedynczą przypadków genetivus i dativus. Dlaczego? Otóż właśnie tutaj odgrywają role "krótkie" i "długie" samogłoski. Krótkie samogłoski przechodzą w tych przypadkach w inne. Zasady przemiany samogłosek e -> a, u -> o, a->i. Samogłoski krótkie o oraz i nie zmieniają się, jednak odgrywają rolę w tych przemianach, stąd oznacza się je inaczej.

Przypadki zanikające. Zanikającymi przypadkami są comitativus oraz abessivus. Zanikające są dlatego, że można je zapisać w postaci przyimków z(ap) oraz bez(ab) a rzeczownik zapisać w formie przypadku instrumentalis. Przykładowo: hetap jest tożsame z ap hetav i oznacza to samo czyli "z człowiekiem". W klasycznej formie języka eislarskiego występują obydwa zapisy.

Zachęcam do zadawania pytań, jak i do ujawniania błędów, które mogły się pojawić. :)