Dreamland i Scholandia

serdecznie zapraszam wszystkich Państwa na skromną uroczystość inauguracji nowego organu prasowego, który ukazywał się będzie zarówno w Dreamlandzie jak i Rotrii a podejmował będzie tematy z zakresu teologii nieistniejącego reala, które to są elementem rozważań m.in. wydziału teologii Uniwersytetu Rotryjskiego.

Ok. godziny 17-tej przybędzie do Scholopolis abp Hieronim Sieniawski, wielki inkwizytor Rotrii. Wygłosi on krótkie przemówienie a także odczyt tematyczny oraz dokona poświęcenia lokalu, w którym tworzona będzie niniejsza prasa.

Informujemy, że cała uroczystość będzie transmitowana.

Równo o godzinie 17:30, a więc z delikatnym opóźnieniem, Jego Ekscelencja Sieniawski przybył na uroczystość inauguracji pisma "Lumen". Przed wejściem został powitany przez grupę wiernych Kościoła Rotryjskiego, jak również organizatorów - z Wielebnym Księdzem Stanisławem Dmowskim na czele.

Następnie - już w gmachu redakcji - odbyła się ceremonia poświęcenia miejsca, gdzie ad maiorem Dei gloriam tworzony będzie tworzony periodyk "Lumen". Przewodniczył jej Wielki Inkwizytor, przywdziawszy uprzednio stosowne szaty liturgiczne, który odczytał formułę błogosławieństwa, a następnie obficie pokropił wnętrza wodą święconą.

na początku chciałbym serdecznie podziękować wszystkim zebranym za przybycie, w szczególności mowa tu o abp Sieniawskim, który zgodził się uświetnić tą jakże skromną, ale znamienną uroczystość. Rad jestem z Waszego przybycia i mam nadzieję, że na ziemi dreamlandzkiej będziecie czuli się dobrze.

Jest to dość ważny dla mnie moment, bo inauguruję istnienie redakcji, której przedmiotem zainteresowań nie będzie w stopniu wiodącym zagadnienie czysto mikronacyjne, lecz odnoszące się do raczej do nieistniejącego świata realnego. Od dłuższego czasu teologia jest tym działem nauki, który to zajmuje moje myśli w chwilach, gdy mogę odpocząć, zanurzyć się w lekturze dobrej literatury. Uznałem więc, że warto byłoby się podzielić z Państwem tymi sprawami, tymi kwestiami, które mnie osobiście szczególnie interesują a sądzę, że z pewnością zainteresują i łasych na takie tematy mieszkańców czy to Dreamlandu czy Rotrii. Po tylu łaskach, jakie mi Pan wyświadczył, czuję się w obowiązku rozszerzać Dobrą Nowinę, nawet w te odmęty internetowe, jeśli przy okazji przyczynię się do ciekawych dyskusji, wzrostu aktywności to tylko lepiej.

Na łamach "Lumen" ukazywać się będą moje teksty z szuflady, w których podejmuję tematy szeroko rozumianej apologetyki, w zależności od tego, co akurat mam na swoim, będą to polemiki czy to z muzułmanami, żydami, politeistami czy też protestantami. Mam nadzieję, że redakcja pisma z czasem rozszerzy się, są ku temu zresztą wielkie perspektywy. Oby ten projekt zamiast biblijnych "cierni" wydał piękne owoce!

Dziękuję!

Na wstępie chciałbym wszystkim wiernym przekazać serdeczne pozdrowienia, a także pasterskie błogosławieństwo od Jego Świątobliwości Piusa Leona II, który łączy się z nami duchowo oraz otacza swoją modlitwą.

Dziękuję również Wielebnemu Księdzu Stanisławowi Dmowskiemu za zaproszenie na dzisiejszą uroczystość - to wielki honor, aby móc towarzyszyć Kościołowi w Królestwie Dreamlandu podczas tego wydarzenia. Przy tej okazji pragnę życzę wielu sukcesów na niwie publicystycznej, a także gratuluję podjęcia się ambitnego zadania tworzenia tekstów z zakresu apologetyki katolickiej.

Czym jest apologetyka? To przede wszystkim subdziedzina teologii, która zajmuje się obroną wiary, odpieraniem niesłusznych ataków pod adresem chrześcijaństwa, a także przybliżaniem ludziom, w sposób zrozumiały, esencji doktryny, którą Kościół podaje nam do wierzenia. Jest to zadanie niełatwe, szczególnie w dzisiejszych czasach, dlatego tym bardziej godne pochwały jest takie świadectwo, jakie Wielebny Stanisław Dmowski będzie przekazywał na kartach swojego periodyku.

Mam nadzieję, że lektura pisma "Lumen" będzie dla wielu intelektualnym przeżyciem, bowiem chrześcijaństwo - jak pisał św. Jan Paweł II - potrzebuje zarówno pierwiastka mistycznego (fides), jak i rozumowego (ratio), aby owocnie wzrastać w sercach ludzi.

Dziękujemy Jego Ekscelencji, za te piękne słowa. Teraz zapraszamy, na główny punkt programu - uroczysty odczyt naukowy zatytuowany "Po co nam prawo w kościele?", który jako ekspert w dziedzinie prawa kanonicznego wygłosi Arcybiskup Hieronim Sierawski.

dr net. Hieronim Sieniawski
Arcybiskup ad personam Kościoła Rotryjskiego (tyt. Akwinu)
Prefekt Kongregacji Świętej i Powszechnej Inkwizycji

Odczyt inauguracyjny
Po co prawo w Kościele?

Zapewne wielu z P.T. Państwa doświadczyło jakiegoś kontaktu z administracją kościelną: osobiście – w kancelarii parafialnej, podczas rozmów dotyczących zawarcia sakramentu małżeństwa, przy okazji chrztu; lub ze słyszenia – chociażby z doniesień medialnych, które bombardują nas (w znakomitej większości negatywnymi) informacjami o odmówieniu pogrzebu przez proboszcza, wszczęciu postępowania kanonicznego wobec osoby duchownej, etc. Doświadczając takiego zderzenia z rzeczywistością prawa kanonicznego prima facie można zadać sobie pytanie: „po co to wszystko, po co prawo w Kościele?”. Na tak postawione dubium, wynikające wszakże z życia codziennego, postaram się esencjonalnie odpowiedzieć (lub prędzej może zarysować odpowiedź) w niniejszym wystąpieniu, do którego wysłuchania serdecznie zapraszam.

Zacząć należy od przypomnienia, że tendencje anty-jurydyczne w Kościele drugiego millenium chrześcijaństwa sięgają czasów reformacji, kiedy Marcin Luter wystąpiwszy przeciwko hierarchii, podjął się stworzenia własnej doktryny, która miała „wyzwolić” religię od wpływów prawa. Symbolem odrzucenia prawa kanonicznego przez protoplastę ruchu protestanckiego był fakt spalenia przez niego bulli Exsurge Domine Leona X, w której papież wzywał do odwołania szkodliwych tez, grożąc niepokornym teologom dotkliwymi sankcjami karnymi. Pokłosiem takiego stanowiska stały się poglądy Rudolfa Sohma – niemieckiego historyka prawa, który w swoich badaniach próbował udowodnić wolność pierwotnego Kościoła od regulacji prawnych (zwłaszcza dyscyplinarnych). Według niego hierarchia przejęła dziedzictwo prawa rzymskiego dopiero w IV wieku (w toku tak zwanego procesu hellenizacji vel romanizacji chrześcijaństwa), uzurpując sobie władzę sprawowania realnej jurysdykcji nad wiernymi. Za przejaw takiego założenia eklezjologicznego, które trwa wśród spadkobierców reformacji od 500 lat, można uznać chociażby fakt zaaprobowania przez kościelne wspólnoty o proweniencji luterańskiej skuteczności cywilnych rozwodów (por. §§ 145-150 Pragmatyki Służbowej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP), czego Kościół katolicki nie dopuszcza do dnia dzisiejszego (por. kan. 1056, 1085). Również na łonie samego Kościoła rzymskiego dostrzegalne były, zwłaszcza w dobie około-soborowej, tendencje redukujące rolę prawa – jako przykład można podać postulat Edwarda Schillebeeckxa OP, aby aparat sądownictwa kościelnego zastąpiły parafialne komisje duszpasterskie, które od tej pory miałyby ad hoc administrować sprawiedliwością.

Skąd wynika takie niezrozumienie dla prawa w Kościele? Wydaje się, że z myślenia dychotomicznego, przeciwstawienia sfery niematerialnej strukturze widzialnej, która wielu spirytualistom kojarzy się z siermiężną instytucją, nieprzystającą do delikatnego oraz ulotnego ducha. Nic bardziej błędnego, bowiem Konstytucja dogmatyczna o Kościele Lumen gentium stanowi klarownie, że „Chrystus jedyny Pośrednik, ustanowił swój Kościół święty, tę wspólnotę wiary, nadziei i miłości tu na tej ziemi, jako widzialny organizm, nieustannie go też przy życiu utrzymuje, prawdę i łaskę rozlewając przez niego na wszystkich. Wyposażona zaś w organa hierarchiczne społeczność i zarazem mistyczne Ciało Chrystusa, widzialne zrzeszenie i wspólnota duchowa” (n. 8). Wyraźnie dostrzegamy tutaj opisanie Ludu Bożego na podobieństwo tajemnicy Słowa Wcielonego, gdyż posiada on pierwiastek boski oraz ludzki, które tworzą jego jedną naturę. Z takiego ujęcia Kościoła wynika konieczność stosowania takich środków, które będą pozwały na skuteczne organizowanie struktury społecznej, a także uwypuklały służebną rolę tejże wobec finis ultimus każdego wierzącego. Przyjąć trzeba się, że właśnie – mając na względzie cycerońskie adagium ubi societas, ibi ius – celem prawa jest uformowanie uporządkowanego życia w społeczeństwie, stąd będzie ono najodpowiedniejszym (najlepszym wśród niedoskonałych) środkiem dla realizacji posłannictwa Kościoła tutaj, w ziemskiej rzeczywistości.

Samo prawo w Kościele było obecne od czasów pierwotnych gmin – wszak sam Chrystus Pan przekazał pasterzom władzę kluczy, o czym pisał św. Mateusz Ewangelista (por. Mt 18, 17 lub dosadniej w Mt 16, 19). Podobnie św. Paweł Apostoł piętnował zwracanie się chrześcijan w sporze do sędziów pogańskich. Nie popierał również odwoływania się do trybunałów państwowych, gdzie zasiadali niewierzący (por. 1 Kor 6, 4), lecz akcentował potrzebę rozstrzygania sporów we własnym gronie – przy użyciu środków właściwych władzy kościelnej. W II wieku pojawiały się kolejne świadectwa działalności prawodawczej Kościoła, jak pierwsze listy Biskupów Rzymu, teksty patrystyczne czy dzieła pokroju Didache lub Didascaliów. Wskazane źródła – elementarne dla poznania prawa kanonicznego – obfitujące w rozmaite nakazy, zakazy lub wskazania podpowiadają nam stanowcze odrzucenie interpretacji Sohmowskiej, a tym samym spirytualistycznego postrzegania prawa w pierwszych wspólnotach, które przecież uznajemy za swoisty wzór do naśladowania.

Chociaż Kościół oraz Państwo nazywane są tradycyjnie societates iuridicae perfectae to zgoła odmienny jest cel istnienia prawa w obu wspólnotach. Państwo tworzy ustawy dla zabezpieczenia swojego reżimu, poprzez który chce sprawować władzę nad poddanymi, zaś prawo to najistotniejszy element budujący to imperium władzy. Natomiast Kościół posiada autorytet wiary, a samo prawo podporządkowane zostało zasadzie salus animarum suprema lex, zatem – choć niezbędne – to traktowane jest raczej funkcjonalnie, a nie absolutnie. Stąd konieczność aplikowana przepisów w sposób łagodny, z zastosowaniem słuszności kanonicznej (aequitas canonica), ewangelicznego miłosierdzia oraz przy odrzuceniu antycznej zasady summum ius, która niestety często staje się przyczyną summa iniuria.

Na koniec odwołam się do myśli papieża Benedykta XVI z Listu do seminarzystów, w którym ówczesny papież wypowiedział na temat roli prawa kanonicznego oraz zachęcał do jego poznawania w następujących słowach: „uczcie się także rozumieć i – ośmielam się powiedzieć – kochać prawo kanoniczne, biorąc pod uwagę jego istotną konieczność i formy praktycznego zastosowania: społeczeństwo bez prawa byłoby społecznością pozbawioną praw. Prawo jest warunkiem miłości” (n. 5).

Dziękuję Państwu za uwagę.

Dziękujemy za ten jakże piękny odczyt, Wasza Ekscelencjo! Jako prowadzący tą uroczystość chciałbym serdecznie podziękować za trud podróży do naszej ojczyzny i jako pamiątkę z Królestwa Dreamlandu chcielibyśmy wręczyć Ekscelencji Różaniec ze srebra oraz scholandzkiego bursztynu, który mamy nadzieję, będzie Ekscelencji przypominał o tym uroczystym dniu. Na zakończenie dzisiejszej inauguracji zapraszam państwa na mały bankiet w sali redakcyjnej.